Il-Ħadd

Żamm kelmtu. Ma marx il-logħba, u mar magħha jieklu. Jew aħjar ħallieha ġġorru, bħal kelb li jifraħ b’ċinga ma’ għonqu basta joħroġ ftit barra. Imma hu mhux joħroġ barra ried. Ried jgħid lill-intern li kapaċi jżomm kelma. Marru fejn għażlet hi ovvjament. Ma kienx hemm wisq għażla. Jaf postijiet tajba tal-ikel daqskemm hawn nies li qatt ma semgħu bil-Beatles. Waħdiet, u l-waħdiet x’aktarx jifhmu fil-mużika daqs kemm hu jifhem fl-ikel.

Il-Ħadd u gazzetta ma ndenjax ruħu jixtri.
“X’qed jiġrili?”, staqsa lilu nnifsu, hekk kif ra r-riflessjoni tiegħu fil-ħġieġa mtappna bl-ilma tax-xita li issa kienet ilha nieżla ġmielha mingħajr wisq ġmiel u qed timla kullimkien għadajjar b’ilma maħmuġ.
“Kelli nibda paġna ġdida llum imma qisu s-siġar kollha spiċċaw u karti ma baqax.”

Anzi ma damux wisq ma waslu, għax ir-riflessjoni tiegħu bdiet iddejqu. Qabdilha idejha u għaġġlu lejn fejn ibbukjat hi. Ġie wieħed kollu ħlewwa jilqagħhom, qallhom kelmtejn fuq it-temp biex jindiehes ftit magħhom, sabilhom il-mejda, u ntasbu t-tnejn bil-qiegħda. Hi b’ħafna aktar entużjażmu minnu.

Tatu tbissima oħra.
Illum ħassha newtrali.
Mhux it-tbissima biss kienet newtrali. L-ikel ukoll. Ma tafx tgħid x’togħma kellu. Biċċiet tal-ikel iżejnu platt kbir u sabiħ. Ħa ftit inbid, biex itiehem xi ħaġa, u fl-istess ħin jevita li jwieġeb dak li staqsietu. Imqar għal ftit sekondi.

Minflok il-gazzetta tal-bieraħ, illum hemm hi titkellem, kliem li ma jgħaqqadx sentenza. Jew moħħu mhux hemm, jew hi ma fihiex wisq sens aktar.
“Illum ngħidilha”, qal fl-aħħar lilu nnifsu.

Hu u nnifsu ħbieb kbar. Jgħidu kull sigriet lil xulxin. Ġieli ġġieldu imma mingħajr xulxin ma jgħixux. U f’ġurnata bħal-lum qed iħoss lilha tidħol bejniethom it-tnejn.

Ftit ġelat fl-aħħar kien l-aħjar parti tal-ikla.

“Dejjem post mimli pretensjonijiet tagħżel. U għandha tant pretensjonijiet kif għadha mwaħħla miegħi? U jien qed nipprova l-punti magħha bħal dak is-saddist li jixtieq jagħmel il-punti fuq għajnejh.”

Ħarġu u qabdu taxi oħra lura lejn id-dar.

Waslu u fetaħ it-televixin. Jaf li tilfu, imma jrid jara kollox. Hi poġġiet ħdejh, tkellmu u tgerfixlu f’xagħru. Umbgħad deher Dalglish lura b’ġakketta sewda twila u l-Liverbird fuq ix-xellug irrakmat fl-aħmar isellem lil niesu. U qam bil-wieqfa u wiċċu xegħel għall-ewwel darba illum.

Minn warajh telgħet il-fuq tiġri tibki u hu lanqas biss induna. Ftit wara niżlet bid-dmugħ għadu jġelben.

“Għada niġi niġbor kollox.”

L-idolu ta’ tfulitu frankalu biċċa xogħol diffiċli.

Sibt fil-għodu

Ġera malajr mill-ħanut tal-gazzetti sad-dar. Imma l-gazzetta xorta laħqet saret għasra. U dik ir-riħa ta’ gazzetta friska telqet. Kull ma baqagħlu, subgħajh suwed bil-linka.
Is-Sibt. L-aħjar mod kif tibda l-ġurnata. Jew forsi le.
Poġġa ftit fuq is-sufan, u fetaħ il-gazzetta forsi jaqra ftit. Imma moħħu kien kullimkien, barra fuq il-gazzetta mxarrba. Fl-isfond hemm ir-radju, jdoqq l-imbarazz tas-soltu. Diski jakkumpanjaw ir-reklami.

Għada lanqas biss sejjer. Hekk hu. Ta l-biljett lil sieħbu, jew aħjar wieħed jaħdem miegħu. Ma jiflaħx jerġa’ jara dik l-apatija minn ħdax –il raġel lebsin flokk aħmar. U għandu bżonn jirbaħ ftit punti ma’ xbintu, daqskemm Liverpool għandhom bżonn punti biex forsi jiċċaqalqu min-nofs il-klassifika.

Qed jiċċassa lejn il-gazzetta u jipprova jikkonvinċi ruħu li għamel sew u fl-aħħar żamm kelmtu miegħu nnifsu. Meta qalilha l-bieraħ, tatu tbissima li kien ilu ma jara żmien, u kellu jniżżel għajnejh mal-art għax għal mument ħassu skomdu.

“Agħzel x’imkien int u mmorru nieklu hemm. Ma rridx pubbijiet. Il-Ħadd kollu għalik.”
Tatu tbissima oħra issa akbar, tgħanniqa u aktar. Għajnejha ħasshom jixgħelu u jleqqu fl-istess ħin.

Wara r-reklami, wasal ħin l-aħbarijiet. Niżżel il-gazzetta fuq ħoġru, forsi li ma rnexxielux jiskopri mill-gazzetta ta’ quddiemu, jieħdu mir-radju.
Xejn. Flok ittri fuq xulxin, kliem fuq xulxin.
“U fl-aħħarnett, mix-xena sportiva, eżattament minn Anfield, Kenny Dalglish inħatar bħala manager.....”

Kenny Dal-glish!!!!

Qalbu waqfet u ħass tagħrixa ma’ ġismu kollu. U issa eżaltazzjoni.
U issa paniku u ħtija.
Mhux se nkun hemm għall-ewwel logħba tiegħu. L-idolu ta’ tfuliti.

Niżlet hi.
“Ilek imqajjem qalbi?”
U tbissmet tbissima oħra sħiħa waqt li resqet lejh biex tbusu fuq xufftejh.

Kull ma seta’ jara did-darba imma kien ix-xquq ta’ bejn snienha tan-nofs.

Il-fattur Kenny Dalglish

Is-Sajf. Rafael Benitez telaq. Kien hemm min riedu jitlaq, kien hemm min kien assolutament kontra li jitlaq. Jien, ħassejtha inevitabbli. Mhux minħabba s-seba’ post. Minħabba li ħsibt li ma’ ċertu tip ta’ nies, Benitez qatt mhu se jaħdem. Dak li ssawwar bil-mod għal-sitt snin, issa ġġarraff. Għaliex iġġarraf? Għax kien hemm bomba tal-ħin, li tgħidlek li tibni kemm tibni fil-għoli u tuża arkitettura, jekk sa ċertu żmien ma tagħlaqx is-saqaf kollox jaqa’, u jibqgħu biss il-memorji u r-ritratti. Benitez iġġieled il-ġlieda t-tajba, l-ġlieda nobbli. Il-ġlieda nobbli mhux dejjem twasslek fejn jistħoqqlok jew fejn trid, għax din mhux ħrafa ta’ Esopu fejn l-umanità ħa titgħallem li t-tajjeb fl-aħħar mill-aħħar dejjem jirbaħ. Din hija r-realtà makabra, li issa waslet ankè fl-isport u fil-futbol.

It-Tazza tad-Dinja kompliet għaddejja. Ismijiet ta’ dak u tal-ieħor bdew joħorġu. Isem, Liverpool Football Club x’aktarx ankè ssemma’ fuq l-ewwel paġna tal-Financial Times. L-imħatra ta’ Hicks u Gillett, li l-klabb kapaċi jrendi biżżejjed biex jitħallsu l-imgħaxijiet ta’ fuq hiex issellfu ħa jsir tagħhom beda jidher fil-beraħ il-ġenn tagħha. Immaġina, ixtri baqra mingħand raħħal. Ir-raħħal bħal David Moores jieħu l-flus u jitlaq ‘l hemm. Il-flus imma ġibthom minn bank. Il-bank tħallsu billi trodd lura l-ħalib li se tieħu mill-baqra. Il-baqra imma tħallieha f’stalla maħmuġa u ma tgħalifhiex. Tippretendi xorta li tibqa’ ttik il-ħalib. Il-baqra qiegħda fuq għarrkubtejha. Ħalib mingħajr silla ma jiġix. Il-bank qed joqmos. Min għandu għal qalbu l-annimali, jibda joqmos għax ma jiflaħx jara iżjed. Xi ħaġa trid issir u fil-fatt saret.

Sadattant, Roy Hogdson jinħatar manager ġdid. Ingliż li jidher ta’ ċertu integrità, u li għadu kif kellu staġun mill-aqwa fir-realtà relattiva ta’ Fulham Football Club. Klabb immexxi minn miljunarju, li ilu s-snin jipprova jieħu ċ-ċittadinanza Ingliża, u li jiġbed lejh tip ta’ partitarji li m’għandhomx eżattament tim tagħhom imma jħossuhom komdi jqattgħu nofs ta’ nhar ġewwa Craven Cottage, jaraw logħba tal-Premier League, darba iva u darba le. Roy Hogdson għandu ħafna ħbieb, stmat sew fil-LMA (League Managers Associaton), l-istess assoċċjazzjoni li hija parrokjalment Ingliża jew Brittanika meta jaqblilha u li vvutat lil Craig Burley bħala manager aħjar minn Gerard Houllier fis-sena 2001 meta dan tal-aħħar rebaħ tlett tazzi fi staġun wieħed. Ir-rebħ taċ-Champions League minn Rafael Benitez fis-sena 2005 ukoll ma mpressjonax wisq, għallinqas fil-voti li ngħataw biex jingħata il-manager tas-sena. Roy Hogdson x’aktarx ukoll jemmen li l-Gran Brittanja għadha imperu kbir, u li meta trid tista’ tikkmanda d-dinja kollha.

Huwa hawnhekk forsi kemm ħareġ biċ-ċar li Liverpool Football Club mhuwiex klabb sempliċiment Ingliż. Inħatar persuna minn Londra, imma wera kemm nies oħra minn postijiet ferm aktar ‘il bogħod ġeografikament fehmu ħafna aħjar il-kultura u ta’ kif jaħsibha s-support ta’ Liverpool. Hogdson kien qisu dak il-persuna bi trobbija ta’ accountant f’uffiċju żgħir li mar jaħdem fuq il-vapuri fil-baċiri, fejn normalment mhux se tħokk rasek f’liema kolonna se tpoġġi dak in-numru imma b’kemm se tweġġa’ mill-inqas waqt li tipprova tiwweldja. Il-fatt li stgħaġeb għax kienu qed isiru protesti mill-partitarji ta’ Liverpool kontra Hicks u Gillett huwa każ klassiku ta’ dan. Il-fatt li jara l-manager tar-rivali eterni tagħna bħala ħabib kbir huwa każ ieħor. L-għajta ‘Hogdson for England’, apparti li fiha l-umoriżmu tagħha, tfakkar fil-ħsieb li Liverpool tinsab fl-Ingilterra ġeografikament biss. Mur mal-Ingliżi, hawnhekk, fir-repubblika tagħna m’intix milqugħ. Int m’intiex wieħed minna.

Il-ħatra ta’ Kenny Dalglish ma tistax tkun aktar ta’ kuntrast mal-persuna ta’ Hogdson. Dalglish huwa Skoċċiż, li ssostitwixxa l-istilla ta’ dak iż-żmien Kevin Keegan. L-ismijiet Keegan u Dalglish imma rari joqgħodu fl-istess sentenza. Isem Dalglish huwa fuq pedestall għalih. Bħala plejer wera l-klassi tiegħu. Kellu teknika impekkabli fi żmien li s-saħħa kienet aktar meqjusa bħala virtu. U kellu rapport mal-Kop bħal kif ħadd ma kellu. Iċ-ċelebrazzjoni tiegħu wara li jiskurja kienet dik ta’ tbissima sħiħa u idejn miftuħa. Tbissima li tixgħel u li tgħidlek, jien naf li int qed hawn biex taħrab ftit il-ħajja ta’ kuljum, u issa jien u inti qegħdin f’dinja oħra għal ftit mumenti. U minn plejer ġie promoss għal manager, wara li Heysel kienet wisq għal Joe Fagan u rriżenja. U rebaħ l-unuri u feraħ u qabeż daqs il-plejers kull darba li nkiseb unur. Umbgħad kien hemm waqt Hillsborough. Attenda funeral wara funeral, u wera s-solidarjeta totali tiegħu mal-familji tal-vittmi. Ftit wara rriżenja għax il-pressjoni jew forsi aktar minn hekk l-effett ta’ Hillsborough kien issa laħaq il-qofol tiegħu u kellu jċedi. Dalglish għex l-agħar mumenti fl-istorja tal-klabb. L-attitudni tiegħu kienet xemgħa wenniesa għal min ġarrab fid-dlamijiet tat-tmeninijiet. U n-nies ta’ Liverpool qatt ma nsew din. Ħafna mill-plejers antiki, jew kważi kollha huma rispettati mill-Kop. Imma ftit għad għandhom isimhom jitkanta waqt kull logħba, bħal Dalglish. Dalglish għażel Merseyside bħala r-reġjun tad-dar tiegħu. Dalglish huwa Scouser addottat.

Personalment, Dalglish f’erbgħa u għoxrin siegħa biddilli attitudni ta’ indifferenza għal-logħba l-kbira tal-Ħadd għal entużjażmu u stennija. Id-differenza fil-ħdax –il plejer li niżlu jirrapreżentaw lil Liverpool dehret. Fl-istess ħin, ħadd ma stenna mirakli. Għax nafu li mirakli ma jiġrux. Imma reġa’ njetta fis-support u l-pubbliku dik ir-rispett lejna nnifisna u fakkarna li aħna parti minn istituzzjoni, li trid tkun fiha biex tifimha. Rajna telfa fl-ewwel logħba tiegħu kontra xi ħadd li nobgħodu, u ħriġna nittamaw fil-futur mingħajr togħma morra, għax ir-riżultat kien sekondarju. Kenny Dalglish jikkmanda rispett. Il-plejers jafu issa li m’għandhomx aktar fejn jistaħbew. Il-Kop mhux se jitfa’ l-ħtija fuq il-manager faċilment. Anzi. Quddiemhom għandhom persuna li għamel ħafna aktar minnhom, u ta’ dan għadu jitħallas billi jinfetaħ tapit aħmar quddiemu minn fejn kull jimxi. Ma qalax miljuni daqshom, imma għadu jiġbor l-interessi sal-ġurnata tal-lum talli ta parti minn ħajtu lejn dan il-klabb.

Iż-żmien li għamel barra mil-logħba jista’ jaħdem kontrih. Il-bogħod minn Liverpool ftit għamel suċċess. Imma il-bogħod mid-dar hawn ħafna li ma jħossuhomx l-istess. X’aktarx hawn min qed jgħajjarna sempliċiment romantiċi. Imma l-futbol mingħajr romantiċità x’inhu? L-ebda intrapriża ma tbiegħ prodott li ma jagħtix sodisfazzjon. Imma Anfield se jibqa’ jimtelà logħba wara logħba sa Mejju, għax hemm wieħed minn tagħna fuq is-siġġu l-kbir u naraw il-logħba mhux b’għażla imma għax ma nafux mod ieħor.

L-ajruport

Wara titjira ta’ ħarira aktar minn siegħa, qed hawn Fiumicino fi triqti lejn Krakow, għax irrid ngħix u nħoss in-natura tat-Tatras. Il-muntanji għalina xi ħaġa ta’ barra minn hawn, u ta’ barra kollox aħjar. Imma mhux dejjem veru. Ilna fuq tletin sena li l-aħħar bastiment telaq minn Malta, imma r-rispett jew forsi l-inferjorità għadha magħna. Il-baħar isbaħ mill-muntanji. Il-baħar l-isbaħ ħaġa tal-univers. Sejjer fil-muntanji għal ġimgħa biex inbiddel ftit. Ikollok il-kavjar kuljum imma kultant xorta trid bajda moqlija. Qed nitkellem fuq in-natura u l-ftuħ u bħalissa qed f’ajruport. Tista’ ssib kuntrast jaqta’ aktar minn dan? Kobor kemm trid imma hawn għeluq li jifga. Hawn riħa qisha ta’ plastik, li dieħla f’imniffsejja aktar minn tal-latrina tal-Belt ta’ fejn il-venda. Qed nagħfas b’subgħajja fuq il-ġenb ta’ rasi, ftit ‘il fuq minn widnejja forsi din is-sensazzjoni negattiva jew nawżja iċċedi. Għadha ma ċedietx imma dawn iż-żewġ sekondi tal-għafsa huma aħjar mix-xejn, u avolja ma mmissx imnieħri r-riħa ta’ plastik titlaq ftit, jew għallinqas hekk qed nikkonvinċi ruħi.
L-ajruport, u warajh l-ajruplan. Il-prezz li trid tħallas biex titlaq għal ftit u jkollok xi erba’ ġimgħat ta’ qabel b’xi ħaġa quddiemek lejn xiex tħares waqt li maqbud f’rutina.
Qabel, l-ajruport kont nassoċċjah mal-fatt li sejjer x’imkien. Imma issa dik qisha telqet. Id-daqq tal-vann tal-ġelat ma jimlilhiex l-istonku, l-ġelat biss jagħmilli hekk.
Qed nitkellmu fuq ġelat, issostitwieh ma’ kafè, jew ankè fis-sajf ħalli l-istess ġelat u hawn min jagħżel l-ajruport minflok xi bajja biex jieħu l-istess ġelat jew kafè.
Xi ħaġa Maltija dik biss imma, le?

Il-logħba s-sabiħa?

Kienet tissejjaħ il-logħba s-sabiħa. L-ispeċjalita tagħha? Is-sempliċità. U għalhekk saret il-logħba tal-umli. Il-ħarba mir-realtà tal-klassi li tinsab ‘il bogħod mill-poter. Il-ballet ta’ dawk inqas sofistikati jew li ma twieldux b’imgħarfa tal-fidda f’ħalqhom. Plejer bħal Billy Liddell, Skoċċiż u wieħed mill-aqwa plejers li qatt libes il-flokk aħmar ta’ Liverpool kien imur lejn Anfield fil-ġurnata tal-logħba bit-transport pubbliku. Bħal wara kollox kienu jagħmlu l-maġġoranza assoluta tal-ispettaturi li kienu jmorru kull ġimgħa biex ikollhom il-privileġġ li jaraw fl-azzjoni lilu u l-għaxar plejers l-oħra li jilbsu l-flokk aħmar. Il-plejer u l-ispettatur jgħixu f’dinja simili. Il-plejer huwa sempliċiment ixxurtjat biżżejjed li għandu talent li jaqla’ l-għajxien tiegħu permezz ta’ din il-logħba sabiħa u jipprattika sengħetu fuq ħaxix aħdar minflok f’xi minjiera taħt l-art jew fuq ix-xatt waqt li jirriskja ħajtu kontinwament.

Il-klabb u l-istadju għandhom il-karatteristiċi tagħhom. Il-plejer huwa assoċċjat mal-klabb u mhux il-klabb assoċċjat mal-plejer. Il-klabb għandu identità u ma jikkupjax lill-avversarju tiegħu. Kull tim għandu ċ-ċans tiegħu li jieħu unur fl-aħħar tal-istaġun u jpoġġi tbissima u jixgħel għajnejn il-partitarji tiegħu. Il-lista twila ta’ timijiet differenti li rebħu unur prestiġġjuż bħall-FA Cup huwa xhieda ta’ dan.
Persunaġġi ċelebri u ta’ ċertu poter ovvjament baqgħu ‘l bogħod mil-logħba. Jiddarsu jitħalltu ma’ dan l-isport sempliċi. Wara kollox, min hu b’moħħu f’postu li jrid jkun parti minn massa li tara logħba bil-wieqfa u tiġi aggredita mill-pulizija b’mod kontinwa? U, l-entrepreniżmu ftit għandu ċans jikber f’ambjent bħal dan.

Illum il-ġurnata, l-istorja ma tistax tkun aktar differenti minn dan kollu. Kelb żvelt u leali li jifraħ bik meta ttih l-anqas attenzjoni, żvolġa f’barri li jippreżenta ruħu li inti trid minnu u mhux viċi-versa. Fuq kollox l-istess barri huwa mlibbes ta’ ħaruf.
Dak li kien sempliċi ġie kkumplikat. Dak li kien innoċċenti ġie korrott. Ir-regħba belgħet kollox. Il-karattru ta’ kull klabb ġie żvinat b’ġirja kontinwa lejn il-kummerċjaliżmu. L-identità intilfet. L-ispettatur, li f’qiegħ qalbu huwa partitarju u jrid ikun parti mill klabb sar sempliċiment konsumatur. Il-logħba tibda bil-parità ta’ ħdax –il plejer kontra ħdax. Imma l-parità hija artifiċjali. Il-logħba hija battalja ta’ bejn min għandu u min m’għandux. Fejn qabel kienet sorpriża li ma jkunx hemm sorpriżi, illum sorpriża hija skerz. Ta’ fuq b’bankina aktar b’saħħitha mill-ħdax ta’ dawk ta’ isfel. U kollox jibqa’ l-istess, sena wara sena. Ta’ fuq komdi. Ta’ isfel m’għandhomx saħħa biex jiġġieldu għax nofshom falluti jiġru wara denbhom stess.

Il-plejer imsejjaħ l-istilla jiskorja u jbus l-arma fuq il-flokk, l-istess arma li għal ħafna, fosthom jiena, kienet jew għadha qisha l-motto konsistenti ta’ ħajjithom. Imma għalih dik l-arma hija l-logo tal-kumpanija li qed tqallgħu l-eluf ta’ liri fil-ġimgħa u li jdawwarha minn staġun għall-ieħor bħal kif inti ddawwar minn stazzjon għal ieħor tar-radju. Il-plejer mhux talli m’għadux jgħix fl-istess dinja ta’ min suppost qiegħed jirrapreżenta imma f’univers kompletament differenti. Inti ċċapċaplu anke wara telfa f’kesħa xxoqq il-għadam għax hekk ġejt mgħallem u hu issa qiegħed jaħseb kif ser jippoża fir-riklam il-ġdid li għandu.

Dik li kienet darba ħarba mir-realtà saret gaġġa fiha nnifisha. Il-klabb tiegħek minflok huwa l-kenn tiegħek, huwa l-mod ta’ kif inti tiġi sfruttat. Il-lealtà tiegħek m’hijiex apprezzata, u kull fejn tħares tara lil xi ħadd li jrid jipprova jbegħlek xi ħaġa biex ikabbar il-profitti li inti m’intix se tara investit fil-grawnd imma f’qliegħ akbar bejn id-diretturi. L-entrepreniżmu mhux talli daħal, imma ħataf kollox. Nies b’kuxjenza ta’ iljun bil-ġuħ investew il-loqom u issa jridu kollox. Id-diskursata bejn il-partitarji mhux fuq il-logħba imma fuq min se jeħodna. Imma issa d-deheb inbiegħ darba għal dejjem. Forsi tort tiegħi u tiegħek għax ma rajniex fil-bogħod u rajna kbir u għamejna bid-deheb ilellex. Imma issa tard wisq.

Ma niflaħx inkun aktar parti minn din il-kummiedja u flok qalbi se nagħti dahri. Għejjejt u xbajt waqt li f’qalbi nibki meta nara x’ġara mil-logħba li kienet tissejjaħ s-sabiħa u klabb li xi darba ismu biss kien iqajjimli ġismi xewk xewk.



Dan l-artiklu kien oriġinarjament inkiteb għar-rivista Anfield Island, li huwa l-publikazzjoni uffiċjali ta' Liverpool Supporters Club (Malta), rivista li fiha servejt bħala editur għal għaxar ħarġiet. Dan l-artiklu iżda ġie ċċensurat.

Brikkuni fl-Ospizio

Ospizio. Post il-morda, post il-foqra, repentiti u l-imġienen. Taħlita u diversifikazzjoni wiesa’ ta’ emarġinati. Illum, il-Ġimgħa. Il-post għadu moħbi u f’pajjiż kbir daqs bitħa tal-ġirien, in-nies qed isaqsu għal mappa ta’ fejn hu l-post. Ftit bogħod minnu hemm il-librerija pubblika, li flok biex tissellef il-kotba jew għar-riċerka, llum qed tintuża bħala punt ta’ riferenza, u l-art tal-madwar bħala parking. Kulħadd qisu jaf fejn hi l-librerija, imma l-Ospizio, tefgħa ta’ ġebla ‘l bogħod, in-nies ma tantx jew xejn ma jafu bih. Għax int taf mort f’dar sieħbek mitt elf darba, imma li għandu kamra tal-imbarazz m’għandekx idea, u wisq anqas b’li hemm fiha.

Taqbeż il-grada, timxi ftit fit-tul, jaqtgħulek il-biljett u ssib ruħek ġo bitħa mdaqqsa, fejn illum il-Brikkuni se jdoqqu fuq stejġ li fuqu hemm l-istilel tal-kartapesta bil-bozoz ikkuluriti f’nofshom. Fuq wara hemm il-bar, u bħar-Ryanair, dawn qatgħu l-middleman min-nofs għax m’għandekx bżonn aġent ibegħlek biljett biex tkun tista’ tixtri flixkun birra. U ta’ wara l-bar qed iżomm daqs tal-każin tar-raħal.

Il-ħin għaddej bil-mod, tħares ‘il fuq u hemm l-isħab miexi għax ir-riħ, imma l-istilel xorta jidhru jiddu. Il-kotra qed tikber flimkien mal-istennija. Illum m’hawnx morda u repentiti. Għall-inqas hadd mhu bil-faxxa ma’ rasu. Imma hawn taħlita ta’ nies li ddejqu jingħalfu r-ross bil-labra u flok il-ftuħ tal-fosos li l-partiti l-kbar jużaw biex jippattronizzaw u llum hemm xi ħadd ieħor minflok juża l-istess post għażlu l-intimita ta’ din il-bitħa li dalwaqt se timtela bil-mużika tal-Brikkuni.

U l-għaxra għoddhom daqqu u l-mużiċisti varji daqs il-kotra bdew idoqqu huma. U wara l-introjtu Mario Vella beda jeżerċita l-kordi vokali tiegħu, waqt li jniggeż, josserva u jiżżuffjetta, iżid bil-mod il-mod, waqt li l-kotra tixrob daqt li qed jintfalha, tqagħqi, tkanta u tiżżagħbel, numru wara numru.
Għoddhom taru siegħa u nofs, u suppost indaqqet l-aħħar diska, imma kulħadd jaf li l-Brikkuni ta’ brikkuni qegħdin biss jinbxu jew jistadu. Għal darba ħassejtni tajjeb nibla’ sunnara mikxufa u werżaqt li rrid aktar, u Il-Gallinar tas-Sultan li ħafna jsejħulha tiġieġa vjola saret ir-risposta għall-encore.

Ftit wara bil-kotra għadha tgħix il-mument mal-mużika ħierġa mill-ispeakers, il-pulizija sabet dan il-post imwarrab u kontra qalbha n-nies kellha tibda taħseb biex tmur lura lejn id-dar.

Mingħajr flus il-minesteru, reklamar, laqgħiżmu u kompremessi, t-trijonf ta’ dan il-grupp li fi kliemhom stess huwa DIY, huwa palpabbli. L-arti alternattiva qed tiġi mhedda miċ-ċensura, d-dimostrazzjonijiet ma tantx qed jiġbdu nies, imma hawn min qiegħed joħroġ għonqu u jikkreja xorta waħda. U fl-Ospizio l-kotra apprezzat u għoxiet b’dan kollu.

Prima Facie

Sraqt l-ewwel daqqa t’għajn lejn Prima Facie eżatt wara li ġie f’idi.
Kelli ktieb ieħor fil-proċess u niddejjaq naqbeż minn wieħed għall-ieħor, bħal plejer merċinarju. Għal xi raġuni ġie Vieri f’rasi.
Imma l-ewwel daqqa t’għajn kienet tajba. Aktar milli l-apparenza, l-kontenut tal-prologu kien biżżejjed, biex jikkonvinċini li se naqra lil Mark Camilleri għax għamel biċċa xogħol tajba aktar milli għax vuċi ġdida fil-letteratura kontemporanja Maltija, u f’deżert jew forsi aħjar fix-xagħri kull ilma taħsbu Chardonnary Clos de Gat li fil-paġni tal-ktieb issemma.

Rumanz Polizjesk, jgħidilina l-awtur jew aħjar il-publikatur fuq il-qoxra tal-ktieb. Il-karattru prinċipali Spettur. Sa ċertu punt karattru tipiku tal-korp. Xogħolu dejjem fl-isfond. Bħall-mużika ħierġa minn Ipod f’widnejn il-jogger li jħobb iterraq fit-toroq aktar milli jiġri fuq magna u jibqa’ fl-istess post. Imma l-mużika mill-isfond ħafna drabi minn sekondarja tiġi primarja u l-kantunieri jew aħjar il-karozza ġejja minn faċċata ma tiġix ikkalkulata. U l-Ispettur tilef il-mara u t-tfal. Għandu l-J&B iwennsu imma.

F’intervista preċidenti għal publikazzjoni ta’ dan il-ktieb, Camilleri nsista li r-riċerka hija ta’ importanza assoluta. Il-ktieb huwa xhieda ta’ dan. Ħafna postijiet spjegati b’mod assolut, b’erba ittri u b’għajn ta’ seqer għad-dettall. Aktar milli pittura, kultant joffri ritratt diġitali fejn karta mitluqa mal-art ukoll għandha l-importanza tagħha.

U ma’ dan kollu, l-kultura kontemporanja fil-bordura. Il-karattri msawwrin bil-mużika li jisimgħu, l-films li jaraw u jikkwotaw minnhom, il-wiski li jixorbu, l-karozza li jsuqu, s-sigaretti li jpejpu. Kelli konversazzjoni qasira ma’ ħabib tiegħi ftit qabel li qrajtu u qalli li fih wisq ismijiet ta’ ditti u mużiċisti, bl-awtur qisu f’tellieqa miegħu nnifsu ta’ kemm isemmi. Imma forsi hawnhekk fejn l-awtur spikka. Sawwar il-karattri b’li jħobbu u li jagħżlu. Ħu waħda mill-vittmi li dejjem il-garaxx jixxkatla xi karozza jpejjep Du Maurier. L-Ispettur jpejjep Royals mill-ħomor. Vittma tħobb lil Beyonce. Predatur iħobb lil Bach. Min isemmi kanarin Kambei differenti minn min isemmi l-kelb Stallone.

Debutt feliċi.